«ҚАРАҚАЛПАҚСТАН РЕСПУБЛИКАСЫНЫҢ МӘМЛЕКЕТЛИК БАЙРАҒЫ ҲАҚҚЫНДА»ҒЫ НЫЗАМЫНЫӉ МАЗМУНЫ ҲӘМ ӘҲМИЙЕТИ ҲАҚҚЫНДА

Тарийхтан белгили, әййемги заманлардан берли дүньяныӊ барлық мәмлекетлеринде онда жасаўшы халықтыӊ өзлигин, жайласқан мәканныӊ өзине тәнлигин ҳәм инсанлардыӊ арзыў-нийетлерин ҳәм де Ўатанға болған сезимлерин сәўлелендириўши символлар – байрақ, герб ҳәм гимнге ийе болыўы мәмлекетлик сыпатларыныӊ толықлығын тәмийинлеп келген. Заманлар өзгерип көплеген үрп-әдет ҳәм дәстүрлер, тәртип қағыйдалар өзгерсе де ҳәзирги күнде бул символларға болған талап өзгермеген. Себеби, мәмлекетлик белгилер адамныӊ қайсы мәмлекетке тийислилигин билдиреди, әне сол символлардыӊ еӊ белгилиси болса бул байрақ болып табылады.

Бүгин Қарақалпақстан Республикасының мəмлекетлик байрағы тастыйықланғанлығына 28 жыл толды, ол 1992-жыл 14-декабрь күни Қарақалпақстан Республикасы Жоқарғы Кеңесиниң XI сессиясында қабыл етилген «Қарақалпақстан Республикасының мәмлекетлик байрағы ҳаққында»ғы Нызамына муўапық тастыйықланған. Нызамға муўапық Қарақалпақстан Республикасының мəмлекетлик байрағы Қарақалпақстан Республикасының мəмлекетлик суверенлигиниң символы болып табылады. Қарақалпақстан Республикасының мəмлекетлик байрағы туўры мүйешли болып, ол аспан көк, тойғын сары ҳəм жасыл реңлердиң үш горизонталь жолақларынан ибарат. Тойғын сары реңиниң жолағын ақ ҳəм қызыл жийеклер менен ажыратып турады. Байрақтың аспан көк реңи бәҳәр жасыллығы ҳәм өмир дәреги – суўдың мәңги тымсалы болып есапланса, сары рең Қарақалпақстан аймағының үлкен бөлегиниң саҳрадан ибарат екенлигин аңлатады, ал жасыл рең болса тәбияттың жаңаланыўы, руўхый жасарыў, исеним ҳәм қуўаныштың нышаны. Байрақтағы жаңа туўылған ай мусылманлардың муққаддес тымсалы болса, бес жулдыздың сүўрети Қарақалпақстанның әййемги ҳәм наўқыран бес қаласының тымсалы болып табылады.

Қарақалпақстан Республикасының мəмлекетлик байрағы Қарақалпақстан Республикасы аймағында өткерилетуғын халық аралық конференцияларда, көргизбелерде, спорт жарысларында Қарақалпақстан Республикасын танытады.

Қарақалпақстан Республикасының мəмлекетлик байрағы:

– Өзбекстан Республикасының ҳəм Қарақалпақстан Республикасының нызамлары менен белгиленген байрам күнлеринде – Қарақалпақстан Республикасы Министрлер Кеңесиниң, район ҳəм қала ҳəкимлериниң қарарлары менен белгиленген орайлық көшелерде, майданларда, басқа да жəмийетлик орынларда ҳəм объектлеринде;

– Өзбекстан Республикасының Президенти сайлаўы, Өзбекстан Республикасы Олий Мажлисиниң Нызамшылық палатасы депутатларын, Сенат ағзаларын, Қарақалпақстан Республикасы Жоқарғы Кеңеси депутатларының, халық депутатлары районлық, қалалық Кеңеслериниң депутатларын сайлаў ямаса референдум күнлери даўыс бериў имаратлары ҳəм ханаларда көтериледи;

– Қарақалпақстан Республикасы ҳүкиметиниң буйрығы бойынша;

– спорт майданларында – Қарақалпақстан Республикасының чемпионатлары ҳəм бириншиликлери, миллий сайланды командалардың қатнасыўында Қарақалпақстан Республикасы аймағында халық аралық спорт жарысларын өткериў ўақтында ҳəм миллий сайланды командаларының ўəкиллери болған жарыс жеңимпазларын сыйлықлаў мəресимлери ўақтында Өзбекстан Республикасы мəмлекетлик байрағы көтерилгеннен кейин көтериледи.

Қарақалпақстан Республикасының мəмлекетлик байрағы оған болған тийисли дəрежедеги ҳүрмет тəмийинленген ҳалда улыўмалық байрамлар ҳəм салтанатлы мəресимлер ўақтында көтерилиўи мүмкин. Қарақалпақстан Республикасының мəмлекетлик байрағы менен бир ўақытта бир неше мəмлекетлер ҳəм (ямаса) халық аралық шөлкемлердиң байрақлары көтерилгенде Қарақалпақстан Республикасының мəмлекетлик байрағы халық аралық ҳуқық нормаларына муўапық көтериледи.

Қарақалпақстан Республикасының пуқаралары, сондай-ақ, Қарақалпақстандағы басқа да адамлар Қарақалпақстан Республикасының мəмлекетлик байрағын ҳүрметлеўи шəрт.

З.Аметова,
Наўайы мәмлекетлик кәншилик институты Нөкис филиалыныӊ юрисконсульти.